Sensorisch spel, de basis

Sensorisch spelen

Sensorisch spelen, ook wel sensopathisch spelen genoemd, is een fijne manier voor kinderen om met hun handen bezig te zijn en even uit hun hoofd te komen. Door te voelen, te scheppen, te gieten en te ontdekken worden de zintuigen geprikkeld. En eerlijk is eerlijk: het werkt vaak niet alleen ontspannend voor kinderen, maar ook voor mama 😉.

Waarom sensorisch spel?

Tijdens sensorisch spel ontdekken kinderen verschillende structuren, materialen en temperaturen. Ze voelen bijvoorbeeld het verschil tussen droge rijst, zacht zand of koud water. Door hiermee te spelen ontwikkelen kinderen hun zintuigen en motorische vaardigheden.

Daarnaast prikkelt sensorisch spel de fantasie. Een bak rijst kan ineens een boerderij worden, kinetisch zand verandert in een bouwplaats en gedroogde spliterwten kunnen een grasveld voorstellen. Kinderen bedenken tijdens het spelen hun eigen verhalen en werelden.

Wat veel ouders ook merken, is dat sensorisch spel rust kan geven. Het herhalen van eenvoudige handelingen (zoals scheppen, gieten of graven) werkt namelijk kalmerend voor het brein. Kinderen kunnen zich volledig focussen op wat ze voelen en doen. Hierdoor komen ze even uit alle prikkels van de dag en ontstaat er ruimte voor ontspanning.

Het lijkt een beetje op hoe volwassenen tot rust kunnen komen door bijvoorbeeld te tekenen, breien of in de tuin te werken. Je handen zijn bezig en je hoofd wordt rustig.

Hoe begin je met sensorisch spelen?

De basis van sensorisch spel is eigenlijk heel simpel: een bak met daarin een materiaal om mee te spelen.

Dit kan een grote houten speelbak zijn, maar een kleinere bak werkt net zo goed. Denk bijvoorbeeld aan een plastic bak, een opbergbox of zelfs een groot dienblad met opstaande randen. Wij zijn zelf begonnen met een oud dienblad en zijn later overgestapt op een houten bak (gemaakt door mijn schoonvader).

Er zijn ook speciale speelbakken te koop, zoals die van Inspire My Play, maar een budgetvriendelijke optie kan bijvoorbeeld ook een plantenbord zijn van de Action. En heb je al iets in huis dat hiervoor kan dienen? Dan is dat natuurlijk meteen een mooie en duurzame oplossing.

Een deksel kan ook handig zijn, zodat je het spel eventueel even kunt laten staan en er later weer mee verder kunt spelen.

Sensorische materialen

De materialen die je kunt gebruiken zijn eigenlijk eindeloos. Hieronder een aantal voorbeelden van materialen die hier in huis goed werken of waar ik zelf nieuwsgierig naar ben.

Gekleurde rijst
Een echte favoriet hier. Het is veelzijdig en je kunt de kleuren laten aansluiten bij een seizoen of thema.

Gekleurde pasta
Vergelijkbaar met rijst, maar doordat de stukken groter zijn voelt het weer heel anders. Het voordeel is ook dat het vaak makkelijker op te ruimen is.

Gedroogde peulvruchten
Denk aan spliterwten, kikkererwten of maïs. Spliterwten zijn bijvoorbeeld perfect als “gras” in een speelbak.

Kinetisch zand
Dit bijzondere zand plakt alleen aan zichzelf en voelt daardoor heel anders dan gewoon zand. Veel kinderen (en stiekem ook ouders) vinden dit heerlijk om mee te spelen.

Gekleurd schuim
Zacht, licht en weer een totaal andere structuur.

Materialen uit de natuur
Bijvoorbeeld gevallen blaadjes, takjes, eikels of dennenappels. Je kunt er mee spelen zoals ze zijn, maar ook verkruimelen of verpulveren voor een andere ervaring.

Water
Water is ook heel leuk om te gebruiken, bijvoorbeeld om pompoenen of boerderijdieren te wassen. In combinatie met aarde of zand kun je zelfs “modder” maken.

Materialen om mee te spelen

Naast het basismateriaal kun je allerlei dingen toevoegen om het spel nog leuker te maken.

Bijvoorbeeld:

• bakjes, schepjes en kopjes om mee te scheppen en gieten

• diertjes, poppetjes of nins

• natuurmaterialen zoals eikels of dennenappels

• glitterstenen of “diamanten” om op te graven

• magnetische chips met een toverstok, bijvoorbeeld verstopt in rijst

Door af en toe iets te wisselen of een nieuw thema toe te voegen blijft het spel steeds weer interessant.

Tot slot

Sensorisch spelen hoeft helemaal niet ingewikkeld te zijn. Met een simpele bak en een paar materialen kun je al een uitnodigende speelplek creëren. Kinderen kunnen op hun eigen tempo ontdekken, voelen en fantaseren.

Juist doordat het spel zo open en vrij is, kan het helpen om even tot rust te komen en helemaal op te gaan in het moment.